Masz wpisać do kalendarza, że sprawdzian odbędzie się w marcu? Nazwy miesięcy po niemiecku pozwalają powiedzieć im März, choć przy podawaniu konkretnego dnia używa się innego przyimka.
Najpierw zapamiętaj nazwy, potem dobierz przyimek
- Januar–Dezember to niemieckie nazwy miesięcy od stycznia do grudnia.
- Im łączy się z miesiącem, a am z konkretną datą.
- Juni oznacza czerwiec, a Juli lipiec.
- Jänner to regionalna nazwa stycznia używana w Austrii.
Dwanaście miesięcy po niemiecku w jednej tabeli
W kalendarzu kolejność jest taka sama jak po polsku, więc łatwo przejść od znanej nazwy do niemieckiej. Zwróć uwagę na März: zapis z „ä” odróżnia go od polskiego „marzec”.
| Po polsku | Po niemiecku |
|---|---|
| styczeń | Januar |
| luty | Februar |
| marzec | März |
| kwiecień | April |
| maj | Mai |
| czerwiec | Juni |
| lipiec | Juli |
| sierpień | August |
| wrzesień | September |
| październik | Oktober |
| listopad | November |
| grudzień | Dezember |
W wymowie przydają się dwie proste wskazówki: niemieckie j brzmi podobnie do polskiego „j”, a z jak „c” w połączeniu „ts”. Dlatego początek słowa Januar nie brzmi jak angielskie „January”, a März kończy się dźwiękiem „ts”.
Im przy miesiącu, am przy konkretnej dacie
W zdaniu „jadę w maju” podajesz okres, więc powiesz im Mai. Jeśli określasz dzień, wybierasz am, jak w zdaniu am fünften Mai, czyli „piątego maja”.
| Sytuacja | Forma | Przykład |
|---|---|---|
| Mówisz o miesiącu | im + nazwa miesiąca | Der Kurs beginnt im September. (Kurs zaczyna się we wrześniu.) |
| Podajesz konkretny dzień | am + dzień + nazwa miesiąca | Der Kurs beginnt am fünften September. (Kurs zaczyna się piątego września.) |
| Podajesz samą datę w zdaniu „Dziś jest…” | der + dzień + nazwa miesiąca | Heute ist der fünfte September. (Dziś jest piąty września.) |
Przyda się to choćby przy ustalaniu terminu spotkania: Wir treffen uns im Oktober oznacza „Spotykamy się w październiku”, a Wir treffen uns am ersten Oktober wskazuje konkretny dzień. Jeśli widzisz numer dnia, zwykle potrzebujesz „am”; jeśli mowa o miesiącu jako okresie, użyj „im”.
Juni i Juli łatwo pomylić ze słuchu
Te nazwy różnią się jedną literą, a podczas rozmowy telefonicznej końcówka może być słabo słyszalna. Juni to czerwiec, Juli to lipiec, więc przy rezerwacji terminu dobrze powtórzyć cały miesiąc, zamiast potwierdzać samo „tak”.
Dla lepszego odróżnienia można czasem usłyszeć formy Juno i Julei. To pomoc w mówieniu, nie zamienniki standardowych zapisów Juni i Juli; w wiadomości lub formularzu wpisz zwykłą nazwę miesiąca.
Swoją drogą, wiele nazw przypomina angielskie odpowiedniki, ale podobieństwo nie rozwiązuje każdej pułapki: June to po angielsku czerwiec, a po niemiecku zapiszesz Juni. Ta jedna końcowa litera potrafi zmienić odpowiedź w ćwiczeniu.
W Austrii styczeń może nazywać się Jänner
W niemieckim spotkasz regionalną formę Jänner, używaną w Austrii zamiast Januar. Jeśli uczysz się standardowej listy do szkolnego zadania, zapamiętaj Januar; gdy czytasz austriacki tekst lub planujesz pobyt w Austrii, Jänner nie powinien Cię zaskoczyć.
W pozostałych miesiącach z podstawowej listy nie trzeba zmieniać pisowni ze względu na tę różnicę. To użyteczny wyjątek: pozwala rozpoznać regionalny wariant bez uznawania go za literówkę.
Wielka litera w niemieckiej nazwie miesiąca jest obowiązkowa
W niemieckim nazwy miesięcy zapisuje się wielką literą, ponieważ są rzeczownikami. Duden w regułach pisowni podaje, że rzeczowniki pisze się wielką literą, a w swoim haśle słownikowym opisuje Januar jako rzeczownik rodzaju męskiego.
W praktyce zapisuj więc im Januar i im März, a nie *im januar czy *im märz. Rodzaj męski przydaje się też do zapamiętania formy im, będącej połączeniem in dem.
Jedno zdanie wystarczy, by utrwalić nazwy
Uważam, że najłatwiej zapamiętać miesiące w parach: najpierw przeczytaj listę od stycznia do grudnia, a potem użyj wybranych nazw w krótkich zdaniach. Na przykład: Ich habe im April Geburtstag („Mam urodziny w kwietniu”) oraz Wir fahren am dritten April („Jedziemy trzeciego kwietnia”).
Wróć do pary im April / am dritten April, kiedy zapisujesz termin. W jednym zdaniu mówisz o miesiącu, w drugim o konkretnym dniu; to rozróżnienie porządkuje nazwy szybciej niż samo recytowanie listy.
